Ana Sayfa »
CHP İktidara Nasıl Yürümeli? Adalet ve Teselli..
Makaleyi İndirin
CHP İktidara Nasıl Yürümeli? Adalet ve Teselli.. 3 Ağustos, 2014

 

 

 

 

 

 

 

Toplumcu Düşünce Enstitüsü

Yayın Değerlendirme Notu

 

Yayın Değerlendirme/14-003                                             31 Temmuz 2014

Hazırlayan: İskender ÖZTURANLI

 

 

CHP İktidara Nasıl Yürümeli? Adalet ve Teselli..

 

            Türkiye’de CHP ve Sol için en büyük tuzak  seçmen’in geleneksel olarak sağa meylediyor olduğu iddiasıdır. İşin kötüsü bu dogma ile başbaşa kalındığında ortada artık bir siyasal program üretme gereği kalmıyor. Türkiye'deki Sol’a, tepeden inmeci yaftasıyla vurulan bu damga, iktidar çevresindeki türedi aydınların geliştirdiği bir sahte retorik. Herkesi de etkiliyor.  Oysa dönüştürücü, kendine güvenen bir Parti Örgütünün, kendisi ve toplum üstüne düşünce üreterek, toplumun damarındaki değişimi yakalama, onu ülke adına bir ivme haline getirme gücü olabilir. Bu tür çalışmalarla beslenmeyen, örgütlerin yaşayan siyasal öneriler yerine, varolanyapıyı düzenleyici taktiklerden başka çareleri de kalmıyor. Böylece, hep asal destekçilerinin, tatminkar ama aldatıcı merkezine mahkum oluyorlar

 

            Günümüzde Sol olarak düşünme, yaşama ve siyaset etme;19.yüzyıl teorilerinin tekrarından ibaret değil.Sistemin tıkandığı bu noktada adaletsiz, eşitsiz yapıların gelirve  servet dağılımındaki dengeyi alllak bullak ettiği, Thomas Piketty’nin kitabında (“Capital in the 21 Century”) gösterdiği gibi süratle 1800’lerin, acımasız kapitalist şartlarına döndüğü bir döneme giriyoruz. Sol, bu kapanamayacak mesafelerdeki büyük yoksullukları, artık üretmeyen adaletsiz zenginliklerin derin yarılmasında vazgeçilmez bir seçenek aslında.  CHP için de, sisteme alternatif, denenmiş tüm modellerin ötesinde,adil dönüşüm politikalarıüretebilmek bir iktidar yürüyüşü ve kalıcılığı için olmazsa olmaz koşuldur.

 

            Hayli  zamandır  CHP üzerine sahici analizlere ihtiyacımız vardı. Bu boşluğu,CHP PM Üyesi, Milletvekili, Prof. Hurşit Güneş’in, Doğan Kitap tarafından yayınlanan, “Adalet Çağrısı, CHP İçin Sosyal Demokrasi Seçeneği” adlı çarpıcı kitabı dolduruyor. Sol’un, ana kavramlarına; gelir dağılımına, yoksulluğa, Adalet arayışına, özgürlüğe, temel değerlerine atıfta bulunan tartışan, tartışmaya çağıran bir çalışma. Umarım kitap, Sosyal Demokratları, yoksulluk, fırsat eşitliği, sosyal adalet, özgürlük gibi konulardaki uzun ve “dogmatik uykulardan” uyandırmak için bir vesile olur.

 

Prof.Güneş, bugüne dek, aşılamamış iki ana paradokstan yola çıkıyor; CHP sol bir parti olarak nasıl oluyor da yoksullardan, göç coğrafyalarından, varoşlardan, kürtlerden ezilen kesimlerden oy alamıyor,  ama varlıklı, seçkin kesimlerin düzeni koruma adına kaygılı kesimlerin partisi oluyor, üstelik 70lerde  tersi olurken... Örneğin Beşiktaş ilçesi Zeytinburnu ilçesini 70lerden bu yana kıyasladığımızda, ikisi  de Sol oyların yüksek olduğu ilçeler iken 80’lerin sonundan itibaren Beşiktaşta oylar 65’lere çıkarken Zeytinburnunda 27’lere geriliyor. Bu çok dramatik. Güneş’in deyimiyle “CHP’nin başarması gereken, temelde aydınların sorun ve ihtiyaçlarından çok , geniş toplum kesimlerinin farklı “adalet” taleplerini temel alan politikaları ve Türkiye'ye özgü bir sosyal demokrat siyaseti oluşturmasıdır.” 

 

                Burada çok temel bir kırılma söz konusu; ”Aydınların görece geçim sıkıntısı çekmediği, rejim kaygısı  içinde olduğu bir düzende sürekli bu kaygıya tutsak olmak CHP’yi kitlelerin partisi olmaktan alıkoyuyor.”  Yani CHP önce kitlelerin partisi olacak sonra iktidara gelecek, son 12 yıllın gösterdiği gibi tersi olmuyor, olamıyor.  Hakkaniyet ve adalet adına risk alabilen politikalar üretilmezse, hep asal destekçilerin endişeleri ile başbaşa kalınacak. Brezilya’da Trabalhadores iktidara geldikten sonra da olsa yoksullara doğrudan yardım programı Bolsa Familia ile eski seçkin bölgelerden oy kaybetti, ama Bahia gibi yoksul bölgelerde yüzde yetmişlere varan oylara ulaştı.

 

                İkincisi,  CHP tabanı ile kitlelerin değerleri arasındaki normatif paradoks. İlk kez, bu kitapla, inanç ekseni için, Batı Sol’unda olduğu gibi bireysel ve toplumsal özgürlüklerin şartsız savunulması önerilmekte.  Geleneklerin yaşanmasına, son dönemde giderek artan kimlik siyasetine özgürlükler çerçevesinde sahip çıkmak.  Ama bu apayrı bir değerlendirme konusu. Bugün AKP her iki durum için bir adalet ve özgürlük projesi yerine bir “Teselli Sistematiği” uyguluyor, ötesi yok. Oysa, kitabın da iddia ettiği gibi, adalet ve özgürlük adına yeni programları güçlü bir şekilde ortaya koymak gerekiyor.

 

                Böyle olursa ancak “teselli”nin eksiklikleri görülecek. Sosyo kültürel bu yarılmayı aşarak siyasete yeni eksenler sunmak gerekiyor. Sosyal Demokratlar için acilen çalışılması gereken mesele bu. AKP ancak böyle geride bırakılabilir.

 

 

Tüm makaleyi okumak için lütfen PDF dosyasını indirin
En Yeni Yazılar Avrupa'da Sosyal Demokrasinin Krizi Avrupa sosyalist ve sosyal demokrat partiler derin ve köklü bir kriz içinde bulunuyor. Son yıllarda farklı devletlerde..
Makale
Cezmi DOĞANER
Avrupa Solu 1: Radikalleşen Sol Euro krizi, mülteci akını ve Brexit derken Avrupa’daki kriz durumu bir türlü son bulmuyor..
Makale
Melih ŞENGÖLGE
TDE'den yeni bir yayın: Özgürlükçü Adalet Çağrısı 2016 yılında hazırlanan bu çalışma TDE'nin kurumsal faaliyetleri kapsamında tartışma ve değerlendirme metni olarak hazırlanmıştır
Haber
Toplumcu Düşünce Enstitüsü
Tüm Yazılar